Akshobhya Buddha: betekenis, Bhumisparsha mudra en symboliek van een Antique Buddha Statue

Akshobhya Buddha: betekenis, Bhumisparsha mudra en symboliek van een Antique Buddha Statue

Wie een Antique Buddha Statue van Akshobhya Buddha van dichtbij bekijkt, ziet het meteen: de rechterhand rust met de vingertoppen op de aarde. Dit gebaar heet de Bhumisparsha mudra, en het is de sleutel tot het begrijpen van deze bijzondere Boeddha. Het staat voor vastberadenheid, innerlijke rust en een diepe verankering die door niets aan het wankelen te brengen is.

Akshobhya Buddha is een van de vijf Dhyani Boeddha's en vertegenwoordigt het bewustzijn als aspect van de werkelijkheid. Zijn naam betekent 'de onwankelbare'. In de boeddhistische traditie geldt hij als toonbeeld van geduld en van de overwinning op woede.

In dit artikel leest u wie Akshobhya is en waar zijn verhaal vandaan komt. Ook ontdekt u wat de symboliek van zijn beelden betekent en hoe meditatie op deze Boeddha helpt om negatieve emoties te transformeren.

Wie is Akshobhya Buddha?

Akshobhya behoort tot de vijf Dhyani Boeddha's, ook wel de vijf wijsheidsboeddha's genoemd. Elk van hen belichaamt een ander aspect van de verlichte geest. Akshobhya staat voor het bewustzijn als aspect van de werkelijkheid.

Zijn namen in verschillende tradities

Akshobhya wordt in meerdere boeddhistische tradities vereerd en draagt daardoor verschillende namen:

  • Chinees: Ah-Chu-For
  • Japans: Ashuku Nyorai
  • Tibetaans: Mi Kyu Pa, ook wel Sang Gye Mi Kyu Pa

Het ontstaan van Akshobhya volgens de overlevering

De gelofte van een monnik

Volgens het Akshobhyavyuha Sutra wilde een monnik zich volledig wijden aan de beoefening van de Dharma. Hij legde daarbij een bijzondere gelofte af: hij zou nooit meer woede of afkeer voelen tegenover welk wezen dan ook, en hij zou op een juiste manier met boosheid omgaan.

Driekwart vooraanzicht van antieke Birmaanse Mandalay Boeddha met vergulde glasmozaïekdecoratie

Hij slaagde in zijn voornemen en werd Akshobhya: de onwankelbare, de Boeddha die door niets uit zijn evenwicht te brengen is. In hetzelfde sutra staat dat Boeddha Shakyamuni zelf het geduld van Akshobhya prees, en de vastberadenheid waarmee hij zijn gelofte werkelijkheid maakte.

Heer van het oostelijke Zuivere Land Abhirati

Na zijn verlichting kreeg Akshobhya de zorg over Abhirati, het oostelijke paradijs dat ook wel het 'Land van Vreugde' wordt genoemd. Volgens de overlevering worden wezens die in dit Zuivere Land herboren worden, nooit meer geboren in de lagere bewustzijnsrijken. Bovendien hoeven zij daarna niet opnieuw geboren te worden.

De symboliek van een Antique Buddha Statue van Akshobhya

Een beeld van Akshobhya is veel meer dan een decoratief object. Van de kleur tot de attributen: elk detail draagt een diepere betekenis.

Blauw: de kleur van helder, spiegelend water

Een Antique Buddha Statue van Akshobhya is meestal blauw, al wordt soms ook goud gebruikt. Het blauw verwijst naar helder water dat alles weerspiegelt zoals het werkelijk is, net als een spiegel.

Die spiegel is een krachtig beeld. Wat erin wordt weerspiegeld, blijft er niet aan kleven, maar wordt ook niet afgestoten. Of het object nu lelijk of mooi is: de spiegel blijft altijd kalm en onbewogen.

Precies daarvoor staat Akshobhya. Hij belichaamt de spiegelachtige wijsheid die woede kan omvormen en verharde, starre gevoelens kan zuiveren.

Attributen en begeleidende figuren

Op beelden en afbeeldingen wordt Akshobhya vaak omringd door vaste symbolen:

  • Gemalin: hij wordt afgebeeld met Lochana, zijn gemalin.
  • Olifanten: zijn afbeelding gaat meestal vergezeld van twee olifanten.
  • Attributen: drie gewaden, de bel en de staf, aangevuld met een juweel, een zwaard en een gebedsmolen.
  • Kiemlettergreep: zijn bija is Hum.

Zijn plaats in het Diamantrijk

Akshobhya bevindt zich in het oostelijke deel van het Diamantrijk. Hij is de heer van het Zuivere Land Abhirati, dat eveneens in het oosten ligt. Het oosten is daarmee onlosmakelijk met hem verbonden.

De Bhumisparsha mudra: het gebaar dat de aarde aanraakt

Een Boeddhabeeld of afbeelding van Akshobhya toont hem met de Bhumisparsha mudra: het gebaar waarbij hij met de vingertoppen van zijn rechterhand de aarde aanraakt.

Antieke Birmaanse Mandalay Boeddha in driekwartaanzicht rechts

Dit gebaar drukt drie kwaliteiten uit:

  • zelfvertrouwen
  • diepe geworteldheid
  • vastberadenheid

In zijn linkerhand houdt hij een vajra. De vajra is het symbool van shunyata: de leegte.

Zo herkent u een beeld van Akshobhya Buddha

Twijfelt u of een beeld Akshobhya voorstelt, bijvoorbeeld wanneer u de collectie van 1stBuddha bekijkt? Let dan op deze combinatie van kenmerken:

  1. De rechterhand in de Bhumisparsha mudra
  2. Een vajra in de linkerhand
  3. Een blauwe, soms gouden, uitvoering
  4. Twee olifanten als begeleidende figuren

Ook Boeddha Shakyamuni wordt vaak met het aardeaanrakende gebaar afgebeeld. De combinatie van kenmerken is daarom doorslaggevend.

Akshobhya en de Vajra-familie: de kracht van water

Akshobhya Buddha behoort tot de Vajra-familie, die verbonden is met het element water. Daarom kent deze familie twee kleuren: blauw, als de diepte van de oceaan, of wit, als zonlicht dat op het water weerkaatst.

Wat water ons leert over Akshobhya

Water heeft een aantal eigenschappen die Akshobhya ook bezit:

  • Rust in de diepte: aan het oppervlak kunnen golven beuken, maar diep in de oceaan blijft het water ongestoord.
  • Onverwacht gewicht: water lijkt gewichtloos, maar is in werkelijkheid bijzonder zwaar.
  • Tot rust komen: water stroomt naar het laagste punt en blijft daar liggen.
  • Kracht zonder geweld: al stromend slijpt water kalm een weg door massief gesteente.
  • Helderheid en flexibiliteit: bevroren is water hard, scherp en helder, net als het intellect. Maar om zijn volle potentieel te bereiken, moet het vloeibaar en aanpasbaar zijn, zoals een rivier.

Samen maken deze kwaliteiten water tot een treffend beeld voor de geest van Akshobhya: onwankelbaar, maar allerminst star.

Meditatie op Akshobhya Buddha

Bevrijding van angst, woede en haat

Meditatie op Akshobhya bevrijdt de beoefenaar van de angst voor een ongunstige wedergeboorte. Wordt de meditatie aan anderen opgedragen, dan komt zij ook hen ten goede.

Wie zich tijdens de meditatie op Akshobhya Buddha concentreert, ontwikkelt bovendien het vermogen om negatieve emoties als woede en haat jegens andere wezens te overwinnen.

Positieve energie opdragen aan anderen

Wie zijn lange Dhyani-mantra honderdduizend keer reciteert en een afbeelding van hem maakt, genereert volgens de traditie zeker positieve energie. Akshobhya beloofde dat deze positieve energie aan een ander kan worden opgedragen, zelfs aan iemand die is overleden.

Die persoon zou dan verzekerd zijn van bevrijding uit de lagere bestaansvormen en van een wedergeboorte in spiritueel gunstige omstandigheden.

De lange mantra van Akshobhya

De lange versie van de mantra van Akshobhya wordt gereciteerd om al het negatieve karma te zuiveren:

  • Om Kamkani Kamkani,
  • Trasani Trasani,
  • Namo Ratna Trayaya,
  • Trotrani Trotrani,
  • Rotsani Rotsani,
  • Pratihana Pratihana,
  • Sarva Karma Param Para Nime Sarva Sato Nantsa Svaha

Tot slot: de blijvende kracht van Akshobhya Buddha

Akshobhya Buddha laat zien dat ware kracht niet in hardheid schuilt, maar in onwankelbare rust. Zijn gelofte om nooit meer woede te voelen, de spiegelachtige wijsheid die hij belichaamt en de Bhumisparsha mudra waarmee hij de aarde aanraakt, maken hem tot een krachtig symbool van geduld en vastberadenheid.

Mediteert u, bestudeert u boeddhistische iconografie of zoekt u een Antique Buddha Statue met een diepe betekenis? Akshobhya herinnert eraan dat u, net als de spiegel, kalm kunt blijven, wat er ook op uw pad komt.

Contact us

Bent u geïnteresseerd in een beeld van Akshobhya, of wilt u meer weten over de symboliek van boeddhistische kunst? Neem gerust contact met ons op. Het team van 1stBuddha beantwoordt graag uw vragen en helpt u een beeld te vinden dat past bij uw beoefening of interieur.

Terug naar blog