Antieke Birmese liggende Boeddha van teakhout – 19e eeuw – 102 cm

Antieke liggende Boeddha uit Birma

Een indrukwekkend en uitzonderlijk expressief Boeddhabeeld uit Birma, het huidige Myanmar, gesneden uit teakhout en gedateerd in de 19e eeuw, waarschijnlijk de tweede helft van de eeuw, circa 1850–1900. Met een lengte van 102 cm en een gewicht van 12,8 kg heeft het beeld een monumentale aanwezigheid, terwijl de rustige houding en ingetogen gelaatsuitdrukking een sfeer van diepe verstilling oproepen.

De Boeddha ligt op de rechterzijde, met het hoofd rustend tegen de hand. Het krachtige silhouet, de fijn uitgewerkte haarkrullen en de ritmisch gesneden plooien van het gewaad geven het beeld zowel sereniteit als sculpturale spanning. De combinatie van zwarte lak, rode polychromie en verspreide resten van oude vergulding verleent het oppervlak een rijk, doorleefd karakter.

Iconografie

De liggende Boeddha is een van de meest herkenbare voorstellingen binnen de boeddhistische kunst. De houding wordt geassocieerd met rust, innerlijke vrede en de overgang naar parinirvana: het uiteindelijke loslaten na het bereiken van volledige verlichting. De kalme gelaatsuitdrukking benadrukt geen doodsmoment, maar spirituele voltooiing en bevrijding.

Materiaal en oppervlak

Het beeld is handgesneden uit teakhout, een duurzame houtsoort die in Birma veelvuldig werd toegepast voor tempelbeelden en devotionele sculptuur. De huidpartijen zijn zwart gelakt; het gewaad is rood gepolychromeerd. Over het oppervlak zijn oude resten van vergulding bewaard gebleven, vooral zichtbaar in verdiepte partijen, op het gezicht en tussen de gesneden haarkrullen.

De meerlagige afwerking, plaatselijke craquelé, slijtage en onregelmatig bewaard gebleven vergulding zijn duidelijk zichtbaar op de detail- en microscoopfoto’s. Het beeld heeft geen steen- of glasinleg, wat de krachtige, sobere uitvoering benadrukt.

Datering en herkomst

Birma / Myanmar, 19e eeuw, waarschijnlijk tweede helft 19e eeuw, circa 1850–1900. De vormgeving en afwerking passen binnen de Birmese traditie van houten devotionele beelden. De precieze regionale werkplaats is niet gedocumenteerd; daarom wordt het object bewust als Birmees omschreven zonder een specifiek Mandalay-atelier toe te schrijven.

Specificaties

• Herkomst: Birma / Myanmar
• Periode: 19e eeuw, waarschijnlijk circa 1850–1900
• Materiaal: teakhout
• Afwerking: zwarte lak, rode polychromie en oude resten van vergulding
• Inleg: geen steen- of glasinleg
• Hoogte: 33 cm
• Lengte: 102 cm
• Gewicht: 12,8 kg
• Type: liggende Boeddha / devotioneel beeld

Conditie

Goede antieke conditie, passend bij leeftijd, materiaal en religieus gebruik. Het oppervlak vertoont natuurlijke slijtage, craquelé, kleine lakverliezen, verkleuringen en plaatselijk verlies van polychromie en vergulding. De onderzijde toont ouderdomssporen en gebruiksslijtage. Geen steen- of glasinleg aanwezig. Bekijk alle foto’s zorgvuldig; deze maken integraal deel uit van de conditiebeschrijving.

Een sculptuur met uitzonderlijke aanwezigheid

Door zijn royale lengte, ingetogen kleurstelling en authentieke patina is dit een bijzonder verzamelobject voor een interieur, kunstcollectie of contemplatieve ruimte. De combinatie van monumentale schaal en serene iconografie maakt het beeld overtuigend vanuit vrijwel iedere kijkhoek.