Houten boeddhabeelden komen vooral uit Birma (Myanmar), Thailand, Laos en Indonesië. Het bekendste type in Europese collecties is de Birmaanse boeddha in Mandalay-stijl: gesneden uit hout, bedekt met lak en bladgoud, vaak met ingelegd glas in de randen van het gewaad. Hout leeft, en dat maakt de waardering anders dan bij brons. Scheuren en verlies horen bij de geschiedenis van het beeld; de vraag is welke sporen bij ouderdom horen en welke de waarde drukken.

Stijl en herkomst
Mandalay-stijl verwijst naar het hof van Mandalay in de negentiende eeuw, maar de stijl is tot ver in de twintigste eeuw en tot op vandaag gevolgd. Shan-beelden uit het oosten van Birma hebben een eigen gezichtstype. Lanna-beelden uit Noord-Thailand zijn vaak eenvoudiger van opbouw. Het woord ‘stijl’ in een titel beschrijft dus de vorm, niet de datering.
Lak, bladgoud en glasinleg
Bij Birmaanse beelden ligt over het hout een laag thitsi, een natuurlijke lak, met daarop bladgoud. Oorspronkelijke lak en vergulding met natuurlijke slijtage zijn een waardebepalend kenmerk. Een beeld dat later opnieuw verguld of met goudverf is bijgewerkt, verliest een deel van zijn verzamelwaarde. Glasinleg die compleet is en op dezelfde manier veroudert als het beeld, telt positief; vervangen of ontbrekend glas wordt benoemd.
Hout en constructie
Teak is het meest gebruikte hout. Grote beelden zijn vaak uit meerdere delen opgebouwd en met pennen verbonden. Kijk naar de onderzijde en de achterkant: gereedschapssporen, verkleuring en oude reparaties zeggen veel. Een helemaal gave, lichte onderzijde bij een beeld dat ‘negentiende-eeuws’ heet, vraagt om uitleg.
Schade en restauratie
Krimpscheuren en wat verlies aan lak horen bij ouderdom en drukken de waarde nauwelijks. Houtwormschade, termietgangen, ontbrekende handen of oren en ondeskundige reparaties met kit of verf doen dat wel. Een eerlijke beschrijving noemt ze allemaal.
Formaat
Er zijn kleine huisbeelden van rond de 30 cm en tempelbeelden van meer dan anderhalve meter. Grote beelden in goede staat zijn schaarser, maar ook lastiger te plaatsen en te vervoeren; dat telt in de markt mee.
Voorbeelden uit onze collectie
Op 19 november 2026 stonden in onze collectie houten boeddhabeelden onder meer: een vergulde Birmaanse boeddha in Mandalay-stijl, circa 1880–1940, 35,5 cm, voor € 162,25; een Mandalay-boeddha in thitsi-lak en bladgoud uit de Konbaung-periode, circa 1870–1895, 63,5 cm, voor € 819,50; en een staande Birmese tempelboeddha van teakhout van 166 cm voor € 2.131,25. Dit zijn vraagprijzen van één galerie, geen marktwaarde.
Wilt u verkopen?
Heeft u een houten boeddha en overweegt u te verkopen? 1stbuddha koopt stukken aan en neemt ze ook in consignatie. Stuur ons foto’s van voor- en achterkant, de onderzijde en eventuele schade, met de hoogte. Wij laten weten of het stuk bij onze collectie past en of aankoop of consignatie voor u de beste weg is.
Een taxatie, dus een onderbouwde waardebepaling voor bijvoorbeeld verzekering, nalatenschap of verdeling, is een betaalde dienst. Vraag ons vooraf naar de voorwaarden.
Verder lezen
Veelgestelde vragen
Zijn scheuren in een houten boeddha erg?
Krimpscheuren horen bij oud hout en zijn meestal geen probleem. Houtworm, termieten en ontbrekende delen wegen zwaarder.
Is een opnieuw vergulde boeddha minder waard?
Meestal wel. Verzamelaars hechten aan oorspronkelijke lak en vergulding, ook als die gesleten is.
Hoe oud is een Mandalay-boeddha?
Dat verschilt per beeld. De stijl ontstond in de negentiende eeuw, maar wordt tot vandaag gevolgd. De datering komt uit de constructie en de veroudering.