Potala Tibet: Het Iconische Paleis van de Dalai Lama's in Lhasa
Share
Inleiding
Wie op zoek gaat naar de rijke geschiedenis van het Tibetaans boeddhisme, komt vroeg of laat uit bij het Potala Palace Tibet. Dit indrukwekkende bouwwerk, hoog gelegen boven de stad Lhasa, geldt als een van de meest gerespecteerde erfgoedlocaties ter wereld. Bij 1stBuddha komen we regelmatig in aanraking met de spirituele symboliek achter dit paleis, onder meer via beelden van Boeddha en afbeeldingen van Padmasambhava, die een prominente plek innemen in de kapellen van het complex. In dit artikel duiken we dieper in de geschiedenis, architectuur en betekenis van Tibet Lhasa Potala.
Wat is het Potala-paleis?
Het Potala-paleis was eeuwenlang de residentie van de Dalai Lama's, tot aan de veertiende Dalai Lama. Het paleis dankt zijn naam aan de berg Potala, die in het boeddhisme wordt gezien als de mythische verblijfplaats van de bodhisattva Chenresi, ook wel Avalokitesvara genoemd.
Gelegen in het hart van Lhasa, de hoofdstad van de Autonome Regio Tibet in China, torent het complex maar liefst 300 meter boven de vallei uit. Het staat gebouwd op de Marpo Ri-heuvel, op een hoogte van ongeveer 3.700 meter boven zeeniveau.
Indrukwekkende afmetingen
De schaal van het gebouw is nauwelijks te bevatten:
· Het beslaat circa 400 meter van oost naar west en 350 meter van noord naar zuid
· De basis is maar liefst 3 meter dik
· Een koperen fundering biedt bescherming tegen aardbevingen
· Het telt dertien verdiepingen, meer dan 1.000 kamers, 20.000 beelden en 10.000 heiligdommen
Deze cijfers maken meteen duidelijk waarom potala wereldwijd wordt gezien als een architectonisch meesterwerk.
De geschiedenis van Tibet Lhasa Potala
De vroege oorsprong
Al in de zevende eeuw liet Koning Songsten Gampo een paleis bouwen op de Marpo Ri-heuvel. Dit oorspronkelijke bouwwerk bleef eeuwenlang bestaan, tot de zeventiende eeuw.
Uitbreiding onder de vijfde Dalai Lama
In 1645 startte de vijfde Dalai Lama een ambitieus bouwproject om het bestaande paleis fors uit te breiden. Dit leidde tot de vorm die we vandaag kennen:
1. Het Witte Paleis (Potrang Karpo) werd voltooid eind 1648
2. Het Rode Paleis (Potrang Marpo) volgde tussen 1690 en 1694
3. Voor de bouw van het Rode Paleis waren meer dan 7.000 arbeiders en 1.500 kunstenaars en ambachtslieden nodig
Latere renovaties en erkenning
In 1922 liet de dertiende Dalai Lama diverse kapellen en vergaderzalen in het Witte Paleis restaureren, en werd het Rode Paleis met twee extra verdiepingen uitgebreid. In 1994 kreeg het complex de status van UNESCO-werelderfgoed, een erkenning die de wereldwijde culturele waarde van het paleis bevestigt.
De architectuur van het paleis
Op de hellingen van de Rode Berg in het Lhasa-dal bevinden zich twee kleine, zeer oude kapellen die teruggaan tot de zevende eeuw: de Phakpa Lhakhang en de Chogyal Drubphuk. Dit zijn de oudste en meest heilige ruimtes binnen het gehele complex.
Het Witte Paleis (Potrang Karpo)
Dit deel diende als woonverblijf van de Dalai Lama. Binnen zijn muren bevinden zich talrijke gouden stoepa's, waaronder de graven van acht verschillende Dalai Lama's.
Het Rode Paleis (Potrang Marpo)
Het Rode Paleis was gewijd aan religieuze studie en gebed. Het bevat diverse zalen, kapellen, galerijen en bibliotheken, evenals het graf van de dertiende Dalai Lama.
Belangrijke ruimtes binnen het Rode Paleis:
· Grote Westelijke Hal – met vier kapellen ter ere van de vijfde Dalai Lama
· De Heiligenkapel – met een met juwelen bezet beeld van Avalokiteshvara
· Noordelijke Kapel – met een gekroonde Sakyamuni Boeddha en de gouden troon van de vijfde Dalai Lama
· Zuidelijke Kapel – gewijd aan de achtste-eeuwse Indiase heilige Padmasambhava
· Oostelijke Kapel – gewijd aan Tsong Khapa, grondlegger van de Gelug-traditie
· Westelijke Kapel – met vijf gouden stoepa's, waaronder de 14,85 meter hoge stoepa van de vijfde Dalai Lama en de 22 meter hoge stoepa van de dertiende Dalai Lama
Daarnaast telt het paleis drie galerijen, waarvan de derde bekendstaat om zijn uitgebreide collecties beelden van Boeddha en andere onschatbare kunstwerken.
De Lhasa Zhol-pilaren
Buiten het paleis, in het dorp Lhasa, staan twee historische stenen pilaren: de Binnenste en Buitenste Stenen Pilaren. Beide dragen een eigen historische betekenis en vormen een waardevolle aanvulling op het culturele landschap rond het paleis.
Waarom is het Potala-paleis zo bijzonder?
Het paleis kreeg de titel "New Seven Wonders" van het Amerikaanse programma Good Morning America en de krant USA Today. Deze erkenning onderstreept de enorme architectonische en spirituele waarde van potala tibet.
Voor liefhebbers van Tibetaans boeddhisme en Aziatische kunst blijft het paleis een onuitputtelijke bron van inspiratie, mede dankzij de rijke symboliek in de talrijke beelden van Boeddha en afbeeldingen van Padmasambhava die er te vinden zijn.
Tot slot
Het Potala-paleis vertegenwoordigt eeuwen aan geschiedenis, spiritualiteit en vakmanschap. Van de vroege bouw onder Koning Songsten Gampo tot de indrukwekkende uitbreidingen door de vijfde en dertiende Dalai Lama: Tibet Lhasa Potala blijft een van de belangrijkste symbolen van het Tibetaans boeddhisme wereldwijd.
Bij 1stBuddha zetten we ons in om deze rijke culturele erfenis toegankelijk te maken, onder meer via zorgvuldig geselecteerde religieuze kunst geïnspireerd op deze bijzondere plek. Contact us gerust als u meer wilt weten over onze collectie of vragen heeft over de spirituele achtergrond van deze prachtige tradities.